Tüketici Mahkemesinde Ayıplı İfa Davaları Süreci

Tüketici ile satıcı veya hizmet sağlayıcı arasında kurulan sözleşmelerde, malın veya hizmetin ayıplı ifa edilmesi, tüketici hukukunda en sık karşılaşılan uyuşmazlık türlerinden biridir. Ayıplı ifa durumunda tüketicinin hakları ve Tüketici Mahkemesinde izlenecek dava süreci, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında düzenlenmiştir.

Ayıplı İfa Nedir?

Ayıplı ifa; satılan malın veya sunulan hizmetin:

• Sözleşmede kararlaştırılan niteliklere uymaması,

• Objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması,

• Kullanım amacını azaltan veya ortadan kaldıran eksiklikler içermesi

hallerini ifade eder.

Ayıp; açık ayıp veya gizli ayıp şeklinde ortaya çıkabilir.

Tüketicinin Seçimlik Hakları

6502 sayılı Kanun uyarınca tüketici, ayıplı ifa halinde aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Sözleşmeden dönme (bedel iadesi),

2. Satılanı alıkoyup bedelden indirim isteme,

3. Ücretsiz onarım talep etme,

4. Ayıpsız misli ile değiştirilmesini isteme.

Hizmetin ayıplı ifasında da benzer şekilde hizmetin yeniden görülmesi veya bedel indirimi talep edilebilir.

Dava Açmadan Önce Başvuru Zorunluluğu

Ayıplı ifaya ilişkin uyuşmazlıklarda, dava açmadan önce:

• Uyuşmazlık bedeli Tüketici Hakem Heyeti parasal sınırları içinde kalıyorsa, zorunlu başvuru yapılmalıdır.

• Parasal sınırı aşan uyuşmazlıklarda ise doğrudan Tüketici Mahkemesinde dava açılabilir.

Hakem heyetine başvurulmadan doğrudan açılan davalar usulden reddedilir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

• Görevli Mahkeme: Tüketici Mahkemesi
  (Tüketici Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi, Tüketici Mahkemesi sıfatıyla görev yapar.)

• Yetkili Mahkeme:
  Tüketicinin yerleşim yeri mahkemesi veya
  Tüketici işleminin yapıldığı yer mahkemesi

Dava Süreci Nasıl İlerler?

1. Dava Dilekçesinin Sunulması
   Tüketici, ayıbı, talebini ve dayanak belgeleri dilekçesinde açıkça belirtir.

2. Ön İnceleme Aşaması
   Mahkeme, dava şartlarını ve delilleri değerlendirir.

3. Bilirkişi İncelemesi
   Ayıplı ifa davalarında genellikle bilirkişi incelemesine başvurulur.

4. Tahkikat ve Yargılama
   Deliller toplanır, taraf beyanları alınır.

5. Karar
   Mahkeme, tüketicinin talebini kabul edebilir, kısmen kabul edebilir veya reddedebilir.

Zamanaşımı Süresi

• Ayıplı mal ve hizmetlerde genel zamanaşımı süresi 2 yıldır.

• Konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda bu süre 5 yıl olarak uygulanır.

• Ayıp, satıcı tarafından hileyle gizlenmişse, zamanaşımı süresi uygulanmaz.

Yargılama Giderleri ve Vekâlet Ücreti

Tüketici davalarında:

• Yargılama giderleri kural olarak haksız çıkan tarafa yükletilir.

• Davanın reddi halinde satıcı lehine, kabulü halinde tüketici lehine vekâlet ücretine hükmedilir.

Sonuç

Tüketici Mahkemesinde ayıplı ifa davaları, tüketicinin korunması amacıyla özel usul ve kurallara tabi tutulmuştur. Hak kaybı yaşanmaması için seçimlik hakkın doğru belirlenmesi, başvuru şartlarının yerine getirilmesi ve zamanaşımı sürelerine dikkat edilmesi büyük önem taşır.