İnşaat Sözleşmesi Davası Nerede Açılır?

İnşaat sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, uygulamada sıkça dava konusu olmaktadır. Bu tür davalarda en çok merak edilen hususlardan biri de yetkili ve görevli mahkemenin neresi olduğudur. İnşaat sözleşmesi davasının açılacağı mahkeme; tarafların sıfatına, uyuşmazlığın niteliğine ve taşınmazın bulunduğu yere göre belirlenmektedir.

Görevli Mahkeme

İnşaat sözleşmesi davalarında görevli mahkeme, uyuşmazlığın türüne göre değişir:

• Asliye Hukuk Mahkemesi:
  İnşaat sözleşmesinden doğan alacak, tazminat, sözleşmenin feshi, eksik ve ayıplı iş bedeli gibi davalarda genel görevli mahkemedir.

• Tüketici Mahkemesi:
  Arsa sahibinin tüketici sıfatıyla hareket ettiği ve yüklenicinin ticari veya mesleki faaliyet kapsamında iş yaptığı durumlarda görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir.

• Asliye Ticaret Mahkemesi:
  Tarafların her ikisinin de tacir olduğu ve uyuşmazlığın ticari işten kaynaklandığı hallerde görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir.

Yetkili Mahkeme

Yetki, davanın hangi yer mahkemesinde açılacağını belirler.

1. Taşınmazın Bulunduğu Yer Mahkemesi

İnşaat sözleşmesi taşınmazla ilgili ayni hakka ilişkin ise (örneğin tapu iptali ve tescil, kat karşılığı inşaat sözleşmeleri):

• Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.

2. Sözleşmenin İfa Yeri Mahkemesi

Borçlar Kanunu ve HMK hükümleri gereği:

• Sözleşmenin ifa edildiği yer mahkemesi yetkilidir.

• İnşaatın yapıldığı yer, ifa yeri olarak kabul edilir.

3. Davalının Yerleşim Yeri Mahkemesi

HMK m. 6 uyarınca:

• Davalı gerçek veya tüzel kişinin yerleşim yeri mahkemesi genel yetkili mahkemedir.

4. Yetki Sözleşmesi

Taraflar, kanunun izin verdiği ölçüde sözleşme ile yetkili mahkemeyi belirleyebilir.
Ancak kesin yetki bulunan hallerde yetki sözleşmesi geçerli değildir.

Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmelerinde Yetki

Kat karşılığı inşaat sözleşmeleri genellikle taşınmazla doğrudan ilgili olduğundan:

• Tapu iptali ve tescil talepli davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.

• Alacak ve tazminat taleplerinde ise genel ve özel yetki kuralları birlikte değerlendirilir.

Yargıtay Uygulaması

Yargıtay kararlarında genel olarak:

• Taşınmazın aynına ilişkin davalarda kesin yetki kuralının uygulanacağı,

• İnşaat sözleşmesinden doğan alacak davalarında ise ifa yeri veya davalının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğu

kabul edilmektedir.

Sonuç

İnşaat sözleşmesi davasının açılacağı mahkeme, uyuşmazlığın türüne göre değişmektedir. Özellikle taşınmazın aynına ilişkin davalarda kesin yetki kuralı bulunduğundan, davanın yanlış yerde açılması usulden ret sonucunu doğurabilir. Bu nedenle dava açılmadan önce görevli ve yetkili mahkemenin doğru belirlenmesi büyük önem taşır.