Bir davada ilk derece mahkemesinin verdiği karara karşı önce istinaf yoluna başvurulur; istinaf incelemesini yapan bölge adliye mahkemesinin kararına karşı ise, kanunun izin verdiği hâllerde temyiz yoluna gidilir. Temyiz incelemesini hukuk davalarında Yargıtay hukuk daireleri, ceza davalarında Yargıtay ceza daireleri yapar.
Temyiz ile İstinaf Arasındaki Fark Nedir?
İstinaf, davanın hem maddi olay hem hukuk yönünden ikinci kez incelenmesidir; bölge adliye mahkemesi gerektiğinde delilleri yeniden değerlendirir, duruşma açabilir. Temyiz ise kural olarak yalnızca hukuki denetimdir: Yargıtay, kararın hukuka ve usule uygun olup olmadığını inceler; yeniden delil toplamaz, tanık dinlemez. Bu nedenle temyiz dilekçesinde olayların yeniden anlatılmasından çok, kararın hangi hukuk kuralına neden aykırı olduğunun gösterilmesi önem taşır.
Hukuk Davalarında Temyiz
Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin temyize açık nihai kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir (HMK m.361). Her karar temyiz edilemez; miktar veya değeri kanunda öngörülen parasal sınırın altında kalan davalara ilişkin kararlar ile HMK m.362’de sayılan kararlar kesindir. Bu parasal sınır her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiğinden, başvurudan önce kararın verildiği yıla ait güncel sınırın kontrol edilmesi gerekir. Anayasa Mahkemesi ayrıca bu kesinlik kuralını, 26.2.2026 tarihli ve E.2026/49, K.2026/48 sayılı kararıyla istinaf başvurusunun kısmen veya tamamen kabul edildiği hâller yönünden; 8.10.2025 tarihli ve E.2025/124, K.2025/203 sayılı kararıyla da (20.10.2026’da yürürlüğe girmek üzere) kamulaştırma bedelinin tespiti davaları yönünden iptal etmiştir.
Ceza Davalarında Temyiz
Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma dışında kalan hükümleri kural olarak temyiz edilebilir (CMK m.286). Ancak aynı maddenin ikinci fıkrasında sayılan kararlar — örneğin beş yıl veya daha az hapis cezalarına karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararlar gibi — temyiz edilemez ve kesinleşir. Bununla birlikte CMK m.286/3, bu kapsamda kalsa dahi hakaret (TCK m.125/3), Cumhurbaşkanına hakaret (TCK m.299) ve halkı kin ve düşmanlığa tahrik (TCK m.216) gibi katalogda sayılan suçlara ilişkin kararlarda temyiz yolunu ayrıca açık tutmaktadır. Ceza yargılamasında temyiz süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır (CMK m.291). Uygulamada hâlâ yaygın biçimde bilinen “hükmün açıklanmasından itibaren on beş gün” kuralı, 2 Mart 2024 tarihinde yürürlüğe giren 7499 sayılı Kanunla değiştirilmiştir; sürenin gerekçeli kararın tebliğiyle başlaması, gerekçeyi görmeden temyiz zorunluluğunu da ortadan kaldırmıştır. Temyiz başvurusunda hükmün neden hukuka aykırı olduğunu gösteren temyiz nedenlerinin gerekçeli olarak bildirilmesi zorunludur (CMK m.294).
Temyiz Başvurusu Nereye Yapılır?
Temyiz dilekçesi Yargıtay’a doğrudan değil, kararı veren bölge adliye mahkemesine verilir; hukuk davalarında dilekçenin, temyiz edenin bulunduğu yerdeki bölge adliye mahkemesine veya ilk derece mahkemesine verilmesi de mümkündür (HMK m.365). Ceza davalarında başvuru, hükmü veren mahkemeye dilekçe verilerek ya da zabıt kâtibine beyanda bulunularak yapılır (CMK m.291). Süresi içinde yapılan başvuru hükmün kesinleşmesini engeller (CMK m.293).
Temyiz İncelemesinin Olası Sonuçları
Yargıtay incelemesi üç şekilde sonuçlanabilir: kararın hukuka uygun bulunması hâlinde onama; hukuka aykırılık tespitinde bozma (dosya yeniden karar verilmek üzere ilgili mahkemeye gönderilir); yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen basit aykırılıklarda ise düzelterek onama. Bozma kararına karşı ilk derece mahkemesi önceki kararında direnirse, uyuşmazlığı ilgili Yargıtay Genel Kurulu kesin olarak çözer.
Sık Sorulan Sorular
Temyiz ne demek, kısaca?
İstinaf mahkemesinin kararının hukuka uygun olup olmadığının Yargıtay tarafından denetlenmesidir; kanun yollarının son basamağıdır.
Temyiz süresi kaç gündür?
Her iki yargı kolunda da iki haftadır; hukuk davalarında kararın tebliğinden (HMK m.361), ceza davalarında gerekçeli hükmün tebliğinden (CMK m.291) itibaren işler. Ceza yargılamasındaki eski “on beş gün” kuralı 7499 sayılı Kanunla 2024 yılında değiştirilmiştir. Süre geçirilirse karar kesinleşir.
Her karar temyiz edilebilir mi?
Hayır. Hukukta parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklar, cezada ise CMK m.286/2’de sayılan kararlar temyiz edilemez ve istinaf aşamasında kesinleşir.
Temyiz aşaması ne kadar sürer?
Süre; dairenin iş yüküne, dosyanın niteliğine ve önceliğine göre değişir. Tutuklu işler öncelikle incelenir. Kesin bir süre vermek mümkün değildir.
Temyiz edilen karar bu sürede uygulanır mı?
Hukuk davalarında temyiz kural olarak kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz; icranın durdurulması ayrıca talep edilir. Ceza hükümleri ise kural olarak kesinleşmeden infaz edilmez.