Miras Hukuku Nedir? | Temel İlkeler ve Miras Paylaşım Süreci

Miras Hukuku, bir kişinin vefatı sonrasında bıraktığı malvarlığının (tereke) kimlere, hangi oranlarda ve nasıl devredileceğini düzenleyen hukuk dalıdır. Türk Medeni Kanunu’na göre miras; kanun gereği mirasçılara geçer ve bu süreç belirli kurallara bağlıdır. Miras Hukuku, hem ihtilaflı hem de sulh yoluyla yürütülebilen önemli bir alandır.

Miras Hukukunun Kapsamı

Miras hukuku;

Mirasın açılması
Mirasçıların belirlenmesi
Mirasın reddi
Vasiyetname hazırlanması
Tereke tespiti
Mal paylaşımı
Mirastan feragat
Saklı pay
gibi pek çok konuyu içerir.

Mirasçı Kimdir?

Mirasçılar iki kategoriye ayrılır:

1. Kanuni Mirasçılar

Kanunda açıkça belirtilmiş olan mirasçılardır. Bunlar sırası ile:

Altsoy: Çocuklar, torunlar
Üstsoy: Anne-baba
Kardeşler
Eş (her zaman kanuni mirasçıdır)

2. Atanmış Mirasçılar

Vasiyetname veya miras sözleşmesi ile miras bırakanın belirlediği kişilerdir.

Saklı Pay Nedir?

Saklı pay, bazı mirasçıların mirastan tamamen mahrum bırakılmasını engelleyen kanuni bir korumadır. Miras bırakan, saklı pay oranlarını azaltamaz. Saklı paya sahip mirasçılar:

Altsoy
Eş
Anne – baba (bazı durumlarda)

Saklı paya aykırı tasarruflar, mirasçılar tarafından tenkis davası ile azaltılabilir.

Mirasın Reddi (Reddi Miras)

Miras, borca batık olabilir veya mirasçı mirası almak istemeyebilir. Bu durumda miras, mirasçılar tarafından 3 ay içinde reddedilebilir. Reddi miras, mirasçıyı tüm borçlardan da kurtarır.

Tereke ve Mal Paylaşımı

Miras bırakanın tüm mal varlığına “tereke” denir. Terekede:

Gayrimenkuller
Banka hesapları
Taşınır mallar
Alacaklar
Borçlar

bulunabilir. Tereke tespiti, miras paylaşımının sağlıklı yürütülmesi için önemlidir.

Mirasın paylaşımı; mirasçıların kendi aralarında anlaşması (miras taksim sözleşmesi) veya mahkeme kararıyla yapılabilir.

Vasiyetname ve Miras Sözleşmesi

Vasiyetname

Bir kişinin ölümünden sonra malvarlığının nasıl paylaşılacağını belirlediği tek taraflı hukuki işlemdir.
Türleri:

Resmî vasiyetname
El yazılı vasiyetname
Sözlü vasiyetname (istisnai)

Miras Sözleşmesi

İki taraflı bir sözleşmedir ve miras bırakanın ilerideki malvarlığı hakkında bağlayıcı hükümler içerir.

Miras Hukukunda Sık Görülen Davalar

Tenkis Davası
İptal Davası (Vasiyetnamenin İptali)
Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı)
Eşin Sağ Kalan Payı Davaları
Miras Taksim Davası
Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davası

Miras Hukuku Avukatının Rolü

Miras hukuku; hem maddi değerler hem de aile ilişkileri nedeniyle hassas bir süreçtir. Deneyimli bir avukat, sürecin doğru yönetilmesini, mirasçı haklarının korunmasını ve olası uyuşmazlıkların en hızlı şekilde çözülmesini sağlar.