Aile mahkemesinin boşanma kararı açıklandığı anda kesinleşmez. Taraflardan her biri; boşanmanın kendisine, kusur belirlemesine, nafakaya, velayete, tazminata veya yargılama giderlerine ilişkin bölümlerine karşı kanun yoluna başvurabilir. İki haftalık süre duruşmadaki tefhimle değil, gerekçeli kararın usulüne uygun tebliğiyle işlemeye başlar; bu nedenle sürenin kaçırıldığı sanılan pek çok dosyada aslında süre henüz başlamamıştır.
İtiraz (İstinaf) Nasıl Yapılır?
İstinaf dilekçesi, kararı veren aile mahkemesine hitaben yazılır ve o mahkemeye verilir; harç ve giderler başvuru sırasında yatırılır. Dilekçede kararın hangi bölümlerine, hangi nedenlerle karşı çıkıldığı açıkça gösterilmelidir; bölge adliye mahkemesi kural olarak ileri sürülen istinaf sebepleriyle bağlıdır (kamu düzenine aykırılık hâli hariç). İnceleme sonunda başvuru esastan reddedilebilir ya da karar kaldırılarak yeniden hüküm kurulabilir. Bölge adliye mahkemesinin kararına karşı, koşulları varsa temyiz yolu açıktır.
Anlaşmalı Boşanmadan Sonra İtiraz Mümkün mü?
Uygulamada en çok merak edilen durum budur ve cevabı Yargıtay’ın yerleşik içtihadıyla nettir: anlaşmalı boşanma kararı kesinleşinceye kadar eşlerden her biri, boşanma ve protokol yönündeki irade beyanından dönebilir. Karar verilmiş olsa dahi taraflardan birinin hükmü istinaf etmesi, anlaşmalı boşanma iradesinden dönme (rücu) niteliğindedir ve bu hâlde dava çekişmeli boşanma olarak görülmeye devam eder (Yargıtay 2. HD, 19.10.2021, E.2021/8338, K.2021/7386). Yani “duruşmada anlaştık, iş bitti” düşüncesi, karar kesinleşmeden hukuken doğru değildir.
Kararın Hızlı Kesinleşmesi: Kanun Yolundan Feragat
Boşanmanın bir an önce kesinleşmesini isteyen taraflar, istinaf hakkından feragat edebilir; ancak kanun burada önemli bir sınır koyar: feragat, gerekçeli kararın (ilamın) tebliğinden önce yapılamaz (HMK m.349/1). Bu nedenle doğru sıra şudur: gerekçeli kararın yazılması → kararın taraflara tebliği (elden tebliğ alınması mümkündür) → her iki tarafın istinaftan feragat dilekçesi vermesi. Bu adımlar tamamlandığında karar, iki haftalık süre beklenmeden kesinleşir ve nüfusa işlenebilir.
Sık Sorulan Sorular
Boşanma kararına itiraz süresi kaç gündür?
İki haftadır ve gerekçeli kararın tebliğinden itibaren işler (HMK m.345). Tefhimden itibaren değil.
Süreyi kaçırırsam ne olur?
Karar kesinleşir; kesinleşen boşanma hükmüne karşı olağan kanun yolu kalmaz. Elde olmayan nedenlerle sürenin kaçırılması hâlinde eski hâle getirme hükümleri gündeme gelebilir.
Anlaşmalı boşandık; eşim yine de itiraz edebilir mi?
Evet. Karar kesinleşinceye kadar her iki taraf da iradesinden dönebilir; itiraz hâlinde dava çekişmeli boşanmaya dönüşür ve deliller üzerinden yürür.
İtiraz edilirse boşanmış sayılır mıyız?
Hayır. Boşanma, karar kesinleşmeden hüküm ve sonuç doğurmaz; süreç boyunca taraflar resmen evli kalır.
Kararın yalnızca nafaka bölümüne itiraz edilebilir mi?
Evet; kararın tamamı yerine yalnızca belirli bölümleri (nafaka, tazminat, velayet, kusur) istinaf edilebilir. İtiraz edilmeyen bölümler yönünden karar kesinleşir.
