Günlük hayatımızda bir ürün satın aldığımızda ya da bir hizmet aldığımızda, bunun sözleşmeye uygun şekilde yerine getirilmesini bekleriz. Ancak zaman zaman satın aldığımız ürün veya hizmet, beklediğimiz gibi çıkmayabilir. İşte bu durumda karşımıza “ayıplı ifa” kavramı çıkar. Ankara merkezli Dereli Avukatlık Bürosu olarak bu yazımızda ayıplı ifanın ne olduğunu, tüketicilerin bu durumda hangi haklara sahip olduğunu sizler için ele aldık.
Ayıplı İfa Nedir?
Ayıplı ifa, borçlar hukuku ve tüketici hukuku kapsamında önemli bir kavramdır. Satıcının, alıcıya verdiği mal veya hizmetin sözleşmeye uygun olmaması durumudur. Bir başka deyişle, ürün veya hizmetin;
Kullanım amacına uygun olmaması,
Tanıtıldığı gibi çıkmaması,
Beklenen kalite ve verimi sağlamaması,
Hasarlı, eksik ya da bozuk olması
gibi durumlar ayıplı ifa kapsamına girer.
Ayıplı Mal ve Ayıplı Hizmet Arasındaki Fark
Ayıplı Mal: Fiziksel ürünlerdeki kusurlar (örneğin bozuk elektronik eşya, çatlak mobilya vs.)
Ayıplı Hizmet: Hizmetin söz verildiği gibi sunulmaması (örneğin eksik yapılan tadilat, hatalı teknik servis işlemi)
Tüketicilerin Ayıplı İfaya Karşı Hakları Nelerdir?
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, ayıplı mal ve hizmet durumlarında tüketicilere bazı seçimlik haklar tanımaktadır. Tüketici şu dört haktan birini seçebilir:
Malın/Hizmetin Bedelinde İndirim Talebi
Ayıpsız Misli (Benzeri) ile Değiştirme Talebi
Ücretsiz Onarım Talebi
Sözleşmeden Dönme (İade) Hakkı
Tüketici, bu haklardan dilediğini seçebilir ve satıcı bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Özellikle ayıp gizli ise, tüketici bunu fark ettikten sonra belirli süre içinde başvuruda bulunmalıdır.
Süreler ve Başvuru Yolları
Açık ayıplar için: Ürün tesliminden itibaren 6 ay içinde başvuru yapılmalıdır.
Gizli ayıplar için: Ayıbın öğrenilmesinden itibaren makul süre içinde başvurulmalıdır.
Tüketici Hakem Heyeti ve Tüketici Mahkemesi yoluyla yasal süreç başlatılabilir.
